Szukając króla królów (akt.)

Szukając króla królów (akt.)

Znamy już wszystkie rozstrzygnięcia sezonu 2015/16. Króla strzelców rozgrywek każdy z nas znał już zapewne od kilku miesięcy. Nemanja Nikolić zdobył w zakończonym kilka dni temu sezonie 28 goli i był to najlepszy wynik od 29 bramek Marka Koniarka z 1996r. Węgier bardzo szybko wypracował sobie sporą przewagę nad innymi snajperami, nie ścigał się z nimi, lecz z historią. Wielu bowiem sugerowało, że Nikolić może pobić rekord Ekstraklasy sprzed niemal 80 lat. Ruszamy w podróż w przeszłość w poszukiwaniu najlepszego króla strzelców.

Jak jednak zmierzyć wynik Nikolicia na tle poprzednich najlepszych snajperów, sięgając pierwszego sezonu, w którym tytuł mistrza kraju rozstrzygał się w systemie ligowym czyli 1927 r.? Jak porównać obecny wynik napastnika Legii z wyczynem Henryka Reymana, który we wspomnianym sezonie ustanowił rekord, zdobywając 37 bramek?

By uzyskać jakiś stopień porównania, warto zacząć od obliczenia średniej zdobytych bramek danego zawodnika na mecz (tabela poniżej, kolumna nr 3). Wszak Reyman rozegrał w pierwszym ligowym sezonie tylko 23 mecze, podczas gdy Nikolić grał we wszystkich 37 kolejkach minionego sezonu. Pod względem średniej bramek na mecz w jednym sezonie, najlepszy jest legendarny napastnik Ruchu Chorzów Ernest Wilimowski, który w 1939 r. w 13 meczach niedokończonego sezonu zdobył 26 bramek, co daje imponującą średnią 2 goli na spotkanie. Drugi jest wynik Reymana z rekordowego sezonu ze średnią 1,61, trzeci ponownie Wilimowski (1,57 w 1934), a czwarty Ludwik Gintel z Cracovii (1,32 w 1928). Dopiero na piątym miejscu melduje się przedstawiciel powojennych czasów – Włodzimierz Lubański (1,28 w 1965/66).

Średnią przynajmniej jednej bramki na mecz w królewskim sezonie może się pochwalić 17 zawodników (przy czym Wilimowskiemu zdarzyło się to trzykrotnie, a legendom Górnika Zabrze Lubańskiemu i Ernestowi Polowi po dwa razy). Z czasów przedwojennych tylko raz (Artur Woźniak z Wisły Kraków w 1933 r.) król strzelców miał średnią poniżej 1 gola (dokładnie 0,9). Jak wypada tu Nikolić? Jego wynik (0,76 gola na mecz) daje mu 44. miejsce, nie tylko za legendami II RP i PRL, ale także za Tomaszem Frankowskim, Stanko Svitlicą, Pawłem Brożkiem czy Maciejem Żurawskim. Identyczną średnią 0,76 gola zanotował zawodnik, który, podobnie jak Nikolić, strzelał wcześniej w lidze węgierskiej – Artjoms Rudņevs..

Powyższa lista nazwisk i dat sygnalizuje, że w poszukiwaniu porównywalności trzeba drążyć głębiej, gdyż dawniej w meczach padało więcej bramek. Problem ten można rozwiązać dwojako. Pierwszy sposób to wyliczenie udziału bramek króla strzelców w ogóle goli zdobytych w całym sezonie przez wszystkie drużyny (kolumna nr 8). W tej kategorii miażdżąco wygrywa Wilimowski (9,6% wszystkich bramek w 1939) przed inną legendą „Niebieskich” – Gerardem Cieślikiem, który zdobył 6,5% goli, jakie padły w 1953 r. Napastnicy z Chorzowa dominują w tej klasyfikacji, zajmując cztery pierwsze miejsca (na przemian Wilimowski i Cieślik), a w pierwszej dziesiątce jest ich ośmiu (raz jeszcze Wilimowski, dwukrotnie Teodor Peterek, na miejscu ósmym Leonard Piątek, król strzelców z 1938 r. w barwach AKS Chorzów). Najlepszą dziesiątkę uzupełniają Lubański i Jan Liberda z Polonii Bytom (1962), a pierwszym zawodnikiem spoza Śląska jest Michał Matyas z Pogoni Lwów (1935).

Jak stworzymy klasyfikację według drugiej metody? Dzieląc średnią bramek na mecz w całych rozgrywkach przez średnią goli najlepszego snajpera na mecz. W tym przypadku (kolumna nr 9) sytuacja różni się niewiele: dominują piłkarze ze Śląska (Lubański x3, Wilimowski x2, Liberda, Cieślik), ale w pierwszej dziesiątce pojawiają się też nazwiska z niedalekiej przeszłości: Marek Leśniak (Pogoń, 1986/87) i Paweł Brożek (Wisła, 2007/08), a jedenasty jest inny napastnik „Białej Gwiazdy” Tomasz Frankowski (2004/05; oczko przed nim sklasyfikowany jest Reyman). Nikolić w pierwszej klasyfikacji jest obecnie na 51., a w drugiej na 44. miejscu (tuż za Robertem Lewandowskim). W obu klasyfikacjach znalazło się 95 królów strzelców.

Kto, według pierwszej klasyfikacji (kolumna nr 8), był „najsłabszym” królem strzelców? Na dole zestawienia dominują przedstawiciele czasów współczesnych. Tylko ośmiu królów zdobywało mniej niż pół gola na mecz: Włodzimierz Ciołek (Górnik Wałbrzych, 1983/84), Frankowski (Jagiellonia Białystok, 2010/11), Mariusz Śrutwa (Ruch Chorzów, 1997/98), Bogusław Cygan (Stal Mielec, 1994/95), Leszek Iwanicki (Motor Lublin, 1984/85), Robert Demjan (Podbeskidzie, 2012/13), Arkadiusz Bąk (1997/98) oraz najgorszy z nich (średnia 0,41) Sylwester Czereszewski, który w barwach Legii w 1997/98 w 34 meczach zdobył 14 bramek, czyli tyle samo, co Bąk i Śrutwa, którzy jednak rozegrali, odpowiednio, cztery i pięć spotkań mniej. Sezon ten był wyjątkowy, gdyż koronę króla strzelców zdobyło w nim trzech zawodników (Śrutwa, Bąk, Czereszewski), a ich wynik w odniesieniu do sumy goli w całym sezonie (po 1,92%) sytuuje snajperów na samym dnie tej klasyfikacji.

Zestawiając zaś średnią zdobycz króla strzelców ze średnią bramek na mecz w sezonie (kolumna nr 9), na dole tabeli, prócz Czereszewskiego czy Demjana, pojawiają się także nazwiska przedwojenne: Jerzy Wostal (AKS Chorzów), Antoni Lewandowski (ŁKS Łódź) i wspomniany Woźniak z Wisły, którzy w 1937 r. zaliczyli po 14 trafień. Niewiele wyżej są przedstawiciele Warty Poznań: Kajetan Kryszkiewicz i Fryderyk Scherfke (1932 r.). To podejście daje wyniki najbardziej przemieszane piłkarskimi epokami, dlatego można uznać, że jest ono najbardziej odpowiednie do dokonywania porównań historycznych.

Poniżej tabela prezentująca pełne dane.
W kolejnych kolumnach:
1 – liczba występów w sezonie,
2 – liczba bramek w sezonie,
3 – średnia goli króla strzelców na mecz,
4 – średnia goli w danym sezonie dla całej ligi,
5 – gole drużyny króla strzelców w danym sezonie,
6 – % goli króla strzelców we wszystkich golach drużyny,
7 – liczba goli łącznie w sezonie,
8 – % goli króla strzelców w liczbie bramek ogółem, zdobytych przez wszystkie drużyny w sezonie,
9 – średnia zdobycz króla strzelców do średniej bramek na mecz w całym sezonie.

sezonkról strzelcówdrużyna123456789
1927Henryk ReymanWisła Kraków23371,614,549538,95%8274,47%0,354
1928Ludwik GintelCracovia22291,324,067041,43%8523,40%0,325
1929Rochus NastulaCzarni Lwów20251,253,905942,37%6084,11%0,321
1930Karol KossokCracovia22241,093,854652,17%5084,72%0,284
1931Walerian KisielińskiWisła Kraków22251,143,875347,17%5114,89%0,294
1932Kajetan KryszkiewiczWarta Poznań21150,713,425527,27%4523,32%0,209
1932Fryderyk ScherfkeWarta Poznań21150,713,425527,27%4523,32%0,209
1933Artur WoźniakWisła Kraków20180,903,483847,37%4174,32%0,259
1934Ernest WilimowskiRuch Chorzów21331,573,899036,67%5146,42%0,404
1935Michał MatyasPogoń Lwów19221,163,705540,00%4075,41%0,313
1936Teodor PeterekRuch Chorzów17181,063,695036,00%3325,42%0,287
1936Ernest WilimowskiRuch Chorzów15181,203,695036,00%3325,42%0,325
1937Antoni LewandowskiŁKS Łódź16110,693,613630,56%3253,38%0,190
1937Jerzy WostalAKS Chorzów16110,693,613729,73%3253,38%0,190
1937Artur WoźniakWisła Kraków15110,733,613630,56%3253,38%0,203
1938Teodor PeterekRuch Chorzów17211,244,295736,84%3865,44%0,288
1938Leonard PiątekAKS Chorzów18211,174,294250,00%3865,44%0,272
1939Ernest WilimowskiRuch Chorzów13262,004,375052,00%2719,59%0,458
1948Józef KohutWisła Kraków27311,154,028735,63%7354,22%0,286
1949Teodor AniołaLech Poznań18201,113,776033,33%4984,02%0,295
1950Teodor AniołaLech Poznań22200,913,435238,46%4534,42%0,265
1951Teodor AniołaLech Poznań21200,952,933557,14%3875,17%0,325
1952Gerard CieślikRuch Chorzów12110,922,992642,31%1845,98%0,307
1953Gerard CieślikRuch Chorzów21241,142,805147,06%3706,49%0,408
1954Ernest PolLegia Warszawa20130,652,402748,15%2644,92%0,271
1955Stanisław HachorekGwardia Warszawa20160,802,523842,11%3324,82%0,317
1956Henryk KempnyLegia Warszawa22210,952,996532,31%3945,33%0,319
1957Lucjan BrychczyLegia Warszawa18191,063,446230,65%4544,19%0,307
1958Władysław SoporekŁKS Łódź22190,863,586131,15%4724,03%0,241
1959Jan LiberdaPolonia Bytom22210,953,035240,38%4005,25%0,315
1959Ernest PolGórnik Zabrze21211,003,035538,18%4005,25%0,330
1960Marian NorkowskiPolonia Bydgoszcz21170,813,183056,67%4204,05%0,255
1961Ernest PolGórnik Zabrze24241,003,127332,88%5684,23%0,321
1962Jan LiberdaPolonia Bytom14161,142,793348,48%2735,86%0,410
1962/63Marian KielecPogoń Szczecin26180,692,843158,06%5163,49%0,244
1963/64Lucjan BrychczyLegia Warszawa24180,753,004440,91%5463,30%0,250
1963/64Józef GałeczkaZagłębie Sosnowiec26180,693,005532,73%5463,30%0,231
1963/64Jerzy WilimSzombierki Bytom25180,723,004540,00%5463,30%0,240
1964/65Lucjan BrychczyLegia Warszawa25200,803,085635,71%5603,57%0,260
1965/66Włodzimierz LubańskiGórnik Zabrze18231,282,696237,10%4894,70%0,476
1966/67Włodzimierz LubańskiGórnik Zabrze25180,722,444440,91%4444,05%0,295
1967/68Włodzimierz LubańskiGórnik Zabrze24241,002,365246,15%4305,58%0,423
1968/69Włodzimierz LubańskiGórnik Zabrze23220,962,254944,90%4105,37%0,425
1969/70Andrzej JarosikZagłębie Sosnowiec26180,692,103650,00%3824,71%0,330
1970/71Andrzej JarosikZagłębie Sosnowiec26130,502,173240,63%3953,29%0,230
1971/72Ryszard SzymczakGwardia Warszawa26160,622,212857,14%4023,98%0,279
1972/73Grzegorz LatoStal Mielec24130,542,054727,66%3733,49%0,264
1973/74Zdzisław KapkaWisła Kraków30150,501,983542,86%4763,15%0,252
1974/75Grzegorz LatoStal Mielec29190,662,374047,50%5693,34%0,276
1975/76Kazimierz KmiecikWisła Kraków26200,772,333951,28%5603,57%0,330
1976/77Włodzimierz MazurZagłębie Sosnowiec29170,592,414042,50%5782,94%0,243
1977/78Kazimierz KmiecikWisła Kraków30150,502,133542,86%5102,94%0,235
1978/79Kazimierz KmiecikWisła Kraków28170,612,184240,48%5243,24%0,278
1979/80Kazimierz KmiecikWisła Kraków28240,862,455841,38%5874,09%0,350
1980/81Krzysztof AdamczykLegia Warszawa26180,692,294837,50%5493,28%0,303
1981/82Grzegorz KapicaSzombierki Bytom29160,552,223842,11%5333,00%0,248
1982/83Mirosław OkońskiLech Poznań30150,502,294235,71%5502,73%0,218
1982/83Mirosław TłokińskiWidzew Łódź27150,562,295030,00%5502,73%0,242
1983/84Włodzimierz CiołekGórnik Wałbrzych29140,482,284035,00%5482,55%0,211
1984/85Leszek IwanickiMotor Lublin30140,472,023046,67%4852,89%0,231
1985/86Andrzej ZgutczyńskiGórnik Zabrze30200,672,497028,57%5973,35%0,268
1986/87Marek LeśniakPogoń Szczecin30240,802,246437,50%5314,52%0,357
1987/88Dariusz DziekanowskiLegia Warszawa30200,672,153951,28%5153,88%0,311
1988/89Krzysztof WarzychaRuch Chorzów30240,802,364850,00%5664,24%0,339
1989/90Andrzej JuskowiakLech Poznań27180,672,024540,00%4843,72%0,331
1990/91Tomasz DziubińskiWisła Kraków29210,722,415240,38%5783,63%0,301
1991/92Jerzy PodbrożnyLech Poznań34200,592,226630,30%6782,95%0,265
1991/92Mirosław WaligóraHutnik Kraków34200,592,225437,04%6782,95%0,265
1992/93Jerzy PodbrożnyLech Poznań34250,742,617035,71%7923,16%0,282
1993/94Zenon BurzawaSokół Pniewy33210,642,344151,22%7162,93%0,272
1994/95Bogusław CyganStal Mielec34160,472,404436,36%7352,18%0,196
1995/96Marek KoniarekWidzew Łódź34290,852,538434,52%7753,74%0,337
1996/97Mirosław TrzeciakŁódzki KS23180,782,505532,73%7642,36%0,313
1997/98Arkadiusz BąkPolonia Warszawa30140,472,394630,43%7301,92%0,196
1997/98Sylwester CzereszewskiLegia Warszawa34140,412,395028,00%7301,92%0,173
1997/98Mariusz ŚrutwaRuch Chorzów29140,482,394829,17%7301,92%0,202
1998/99Tomasz FrankowskiWisła Kraków29210,722,537528,00%6083,45%0,286
1999/00Adam KompałaGórnik Zabrze30190,632,814245,24%6752,81%0,225
2000/01Tomasz FrankowskiWisła Kraków28180,642,566627,27%6152,93%0,251
2001/02Maciej ŻurawskiWisła Kraków27210,782,515042,00%5623,74%0,310
2002/03Stanko SvitlicaLegia Warszawa29240,832,706139,34%6493,70%0,306
2003/04Maciej ŻurawskiWisła Kraków26200,772,767327,40%5023,98%0,279
2004/05Tomasz FrankowskiWisła Kraków26250,962,747035,71%4985,02%0,351
2005/06Grzegorz PiechnaKorona Kielce29210,722,324645,65%5573,77%0,312
2006/07Piotr ReissLech Poznań28150,542,605328,30%6242,40%0,206
2007/08Paweł BrożekWisła Kraków27230,852,406833,82%5773,99%0,354
2008/09Paweł BrożekWisła Kraków27190,702,185335,85%5243,63%0,322
2008/09Takesure ChinyamaLegia Warszawa26190,732,185236,54%5243,63%0,335
2009/10Robert LewandowskiLech Poznań28180,642,225135,29%5323,38%0,290
2010/11Tomasz FrankowskiJagiellonia Białystok29140,482,413836,84%5782,42%0,200
2011/12Artjoms RudņevsLech Poznań29220,762,204252,38%5274,17%0,345
2012/13Robert DemjanPodbeskidzie Bielsko-Biała30140,472,493935,90%5982,34%0,187
2013/14Marcin RobakPiast Gliwice/Pogoń Szczecin35220,632,665242,31%7862,80%0,237
2014/15Kamil WilczekPiast Gliwice35200,572,675040,00%7902,53%0,214
2015/16Nemanja NikolićLegia Warszawa37280,762,655843,10%6353,60%0,289

~ fid, Tomasz Gomuliński
~ fot. Marcin Łagowski
Źródło danych: Encyklopedia Ekstraklasy, W.Frączek, M.Gudebski, J.Owsiański

Udostępnij innym ten wpis:

Komentarze:

Śledź EkstraStats w mediach społecznościowych: